ABD ve İsrail’in İran’daki Yeni Lider Adayı: Mahmud Ahmedinejad

ABD ve İsrail’in İran’da yeni bir lider tayin etme planları gün yüzüne çıktı. Bu gelişme, İran’ın dini liderinin ve üst düzey yetkililerin İsrail saldırıları sonucunda hayatını kaybetmesinin ardından geldi. O dönemde, ABD Başkanı Donald Trump, ülkenin yönetiminde bir değişiklik gerektiğini belirtmişti. Uzmanlar, ABD’nin daha önce bir isim belirlediği yönünde spekülasyonlar yapmış olsa da bu isim uzun süre gizli kalmıştı. Sonuç olarak, İran’da rejim değişikliği umutları sönmüştü.

The New York Times, ABD ve İsrail’in, İran’a lider olarak yerleştirmek istedikleri kişinin, eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad olduğunu ortaya koydu. Ancak, İsrail’in gerçekleştirdiği bir saldırı, bu planın suya düşmesine neden oldu.

İsrail’in geliştirdiği bu plan, Ahmedinejad’ın liderliğindeki bir grup isyancının, İran’daki teokratik yönetimi devireceği yönündeydi. Ahmedinejad, geçmişte İsrail’i haritadan silme çağrıları yapmış ve ülkesinin nükleer programını güçlü bir şekilde desteklemişti. Son yıllarda ise İran yönetimiyle çatışmalara girip, Tahran’daki evinde göz hapsinde tutulmuştu. ABD, Ahmedinejad’ı kullanma düşüncesiyle onunla iletişime geçti. Ancak bu riskli plan, Trump yönetimindeki bazı danışmanlar tarafından bile mantıksız bulunuyordu.

Amerikalı yetkililerin aktardığı bilgilere göre, Ahmedinejad ile yapılan gizli planın temelinde, onu ev hapsinden kurtarma hedefi vardı. Ancak plan, savaşın ilk gününde Tahran’daki evine yönelik İsrail saldırısında Ahmedinejad’ın yaralanması ile ters gitti. Bu saldırının ardından, eski cumhurbaşkanı hayatta kalmayı başardı fakat rejim değişikliği hayallerine olan inancını kaybetti. O günden beri kamusal alanda yalnızca bir kez ortaya çıktı ve mevcut durumu ile nerede olduğu hakkında herhangi bir bilgi bulunmuyor.

ABD ve İsrail’in, onu yeni hükümetin potansiyel lideri olarak görmesi, Şubat ayında başlatılan savaşın, Tahran’a daha uyumlu bir yönetim getirme umuduyla gerçekleştirildiğini gösteriyor. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Ahmedinejad ve rejim değişikliği planı hakkında gelen sorulara yazılı bir yanıt vererek, operasyonun askeri boyutunu ön plana çıkardı fakat rejim değişikliği konusuna değinmedi.

Savaşın başlangıcında, ABD’li yetkililer, İran’da ülkede devralabilecek pragmatik bir lider bulma çabalarından bahsediyordu. İstihbarat raporları, İran rejimi içinde bazı kişilerin, ılımlı olmamakla birlikte, ABD ile işbirliği yapmaya istekli olduklarını gösteriyordu. Trump, o dönemde Venezuela lideri Nicolas Maduro’yu yakalayan ABD güçlerinin başarısından ilham alıyordu. Ancak, Ahmedinejad’ı tekrar iktidara getirme fikri, Amerikan yönetiminde büyük bir şüpheyle karşılandı. Trump ve kabine üyeleri, savaşın amacının yalnızca İran’ın askeri ve nükleer kapasitesini yok etmek olduğunu belirtse de, perde arkasında çok farklı bir kumar oynandığı aşikâr.