2026 yılının başından bu yana teknoloji sektöründe 140 bin kişi işini kaybetti; en önemli faktör yapay zeka oldu

Financial Times’ın şirket açıklamaları ile Challenger, Gray & Christmas verilerini analiz ederek hazırladığı habere göre, teknoloji sektörü bu yıl ABD’de açıklanan tüm işten çıkarmaların üçte birinden fazlasını oluşturdu. Sadece Amazon, Oracle, Meta ve Microsoft yaklaşık 50 bin kişiyi işten çıkardı. Bu rakam, söz konusu şirketlerin toplam çalışan sayısının yaklaşık yüzde 6’sına denk geliyor.

Buna karşın aynı şirketler, yapay zekâ yarışında geri kalmamak için tarihin en büyük yatırım programlarını yürütüyor. Amazon, Alphabet, Meta ve Microsoft’un bu yıl veri merkezi altyapıları için toplam 725 milyar dolar sermaye harcaması yapması bekleniyor. Oracle da başta OpenAI olmak üzere müşterilerine hizmet verecek altyapılar için 70 milyar dolarlık yatırım planlıyor.

PANDEMİDE ALDILAR, ŞİMDİ ÇIKARIYORLAR

Silikon Vadisi’nde işten çıkarmalar, pandemi döneminde hızla büyüyen kadroların küçültülmesiyle başladı. Dijital hizmetlere talebin kalıcı olacağı beklentisiyle on binlerce kişiyi işe alan teknoloji şirketleri, bugün ise kaynaklarını yapay zekâ yatırımlarına yönlendirmek için personel sayılarını azaltıyor.

RBC analisti Rishi Jaluria’ya göre şirketler, geçmişteki aşırı işe alımların maliyetini şimdi çalışanlara ödetiyor. Jaluria, “Bu paranın bir yerden gelmesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

MICROSOFT’TAN XBOX DARBESİ

Bu ay yaklaşık 4 bin 800 çalışanını işten çıkaran Microsoft, kesintilerin büyük bölümünü Xbox oyun biriminde gerçekleştirdi. Şirket, Activision Blizzard’ı 75 milyar dolara satın almasından yalnızca üç yıl sonra oyun operasyonlarını yeniden yapılandırmaya başladı.

Oracle ise mart ayında gerçekleştirdiği işten çıkarmaların ardından mali yılı geçen yıla göre 21 bin daha az çalışanla tamamladı. Şirketin kredi notu da zayıflayan nakit akışı ve yapay zekâ yatırımlarının geri dönüşüne ilişkin belirsizlikler nedeniyle S&P tarafından düşürüldü.

“YAPAY ZEKA” BAHANE Mİ?

Mayıs 2023’ten bu yana dünya genelinde yaklaşık 170 bin kurumsal işten çıkarma, şirketler tarafından doğrudan yapay zekâ ile ilişkilendirildi. Block CEO’su Jack Dorsey de mayıs ayında çalışanlarına gönderdiği notta, yapay zekânın personel ihtiyacını değiştirdiğini belirterek şirketindeki yaklaşık 10 bin kişilik kadronun yarısına yakınını işten çıkarmıştı.

Ancak akademisyenler bu gerekçeye temkinli yaklaşıyor. California Üniversitesi Berkeley Kampüsü Ekonomi Profesörü Enrico Moretti, birçok yöneticinin geçmişteki aşırı işe alımları kabul etmek yerine yapay zekâyı gerekçe olarak kullandığını söyledi. Moretti’ye göre “Yapay zekâ sayesinde verimlilik sağlıyoruz demek, geçmişte fazla personel aldık demekten daha kolay.”

Financial Times’ın analizine göre, işten çıkarmalarda yapay zekâyı gerekçe gösteren şirketlerin hisseleri, açıklamanın ardından 30 işlem gününde Nasdaq endeksinin yaklaşık 10 puan gerisinde kaldı. Bu oran, farklı nedenlerle işten çıkarma yapan şirketlerde yaklaşık 4 puan seviyesinde gerçekleşti.

YENİ İSTİHDAM YZ ŞİRKETLERİNDE

Buna rağmen yapay zekâ alanındaki büyüme hız kesmiyor. OpenAI ve Anthropic gibi YZ odaklı girişimler hızla yeni çalışan alımları yaparak sektörde oluşan kayıpların bir bölümünü telafi ediyor.

Uzmanlara göre teknoloji sektöründe istihdam tamamen ortadan kalkmıyor; ancak büyüme artık geleneksel yazılım, oyun ve destek birimlerinden yapay zekâ mühendisliği, veri merkezi ve altyapı yatırımlarına doğru kayıyor. Bu da Silikon Vadisi’nde sermayenin önceliğinin çalışanlardan çok yapay zekâ yarışına verildiğini gösteriyor.

patronlardunyasi.com